Án lệ 06 – Không thể liên lạc với người được thừa kế ở nước ngoài, giải quyết ra sao?

Tranh chấp thừa kế là một dạng tranh chấp dân sự phổ biến trong tố tụng tại Tòa án. Trong đó, các vụ tranh chấp có đương sự thuộc diện thừa kế  ở nước ngoài đã gây không ít khó khăn cho Tòa án trong việc xác định địa chỉ của đương sự ở nước ngoài, cũng như việc thực hiện ủy thác tư pháp để thu thập tài liệu, chứng cứ cho đương sự ở nước ngoài.

Do đó, Án lệ số 06 là một hình thức giải thích pháp luật để khắc phục những khó khăn nêu trên, nhằm giải quyết dứt điểm vụ án và bảo vệ kịp thời quyền, lợi ích của các bên liên quan trong vụ việc.

Án lệ số 06 đã giải quyết được 03 vấn đề liên quan đến việc giải quyết tranh chấp thừa kế theo pháp luật trong trường hợp có người thuộc diện thừa kế ở nước ngoài nhưng không xác định được địa chỉ.

Thứ nhất, về thủ tục tố tụng: Tòa án vẫn tiếp tục giải quyết vụ án khi không xác định được địa chỉ của người thuộc diện thừa kế.

Theo quy định, trong một số trường hợp thì Tòa án phải có trách nhiệm thu thập, xác minh tài liệu, chứng cứ. Do đó, khi giải quyết tranh chấp thừa kế có đương sự ở nước ngoài, Tòa án phải thực hiện ủy thác tư pháp, thu thập chứng cứ đầy đủ theo đúng quy định. Trường hợp không xác định được địa chỉ hoặc ủy thác tư pháp không đạt kết quả thì Tòa án vẫn tiếp tục giải quyết vụ án.

Thứ hai, về nội dung giải quyết tranh chấp trong việc xử lý kỷ phần của đương sự vắng mặt: Tòa án vẫn chia thừa kế cho nguyên đơn theo quy định, phần tài sản của đương sự thuộc diện thừa kế vắng mặt được tạm giao cho người thân thích của người đó hoặc người thừa kế trong nước quản lý. Hướng giải quyết này của Án lệ số 06 đã đảm bảo được quyền lợi của tất cả các chủ thể có liên quan trong vụ án. Theo đó, tất cả những người thuộc diện thừa kế có mặt và vắng mặt đều được chia thừa kế theo đúng quy định.

Thứ ba, về xác định nghĩa vụ cung cấp thông tin của nguyên đơn trong vụ án được đề cập trong nội dung của Án lệ số 06. Mặc dù theo quy định thì nguyên đơn có nghĩa vụ phải cung cấp tên tuổi, địa chỉ của những người liên quan trong vụ án. Tuy nhiên, trên thực tế có nhiều trường hợp người có khả năng cung cấp thông tin lại là các đương sự khác. Án lệ 06 đã xác định nghĩa vụ cung cấp thông tin có liên quan đến việc giải quyết vụ án thuộc về người có khả năng cung cấp thông tin, mà không phải là nghĩa vụ của nguyên đơn. Do đó, trường hợp nguyên đơn không thể cung cấp được tên tuổi, địa chỉ của những người liên quan thì Tòa án không được đình chỉ giải quyết vụ án.

Như vậy, Án lệ 06 đã đưa ra hướng xử lý vụ việc tranh chấp thừa kế có người thuộc diện thừa kế ở nước ngoài vắng mặt hoàn toàn phù hợp với thực tiễn, cũng như bảo đảm được lợi ích tối đa của các bên liên quan và giúp cho vụ án được giải quyết dứt điểm, nhanh chóng.

Luật sư Phí Thị Hiền (Thiên An)