Giải quyết tranh chấp tiêu dùng bằng trọng tài, đôi bên cùng có lợi

Người tiêu dùng (NTD) là “thượng đế”! Tuy vậy, không ít “thượng đế” phải “nuốt cục tức” vào bụng vì mua, sử dụng phải hàng hóa, dịch vụ không như ý. Để giải quyết tranh chấp tiêu dùng cho những vấn đề trên, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2010 đã có một số quy định đặc thù thú vị trao cho NTD đặc quyền lựa chọn Trọng tài.

Trọng tài là phương thức giải quyết tranh chấp ngày càng được ưu chuộng vì nhiều ưu điểm như:

  • Thủ tục gọn nhẹ, thời gian linh hoạt và giảm bớt chi phí không cần thiết;
  • Tự do chọn trọng tài viên và về cả số lượng. Trọng tài viên thường là những luật sư giỏi, chuyên gia pháp lý, giảng viên luật, hoặc những cựu thẩm phán có bề dày kinh nghiệm. Họ sẽ có khả năng xem xét, đánh giá, đưa ra phương án giải quyết đúng đắn, khách quan, hợp tình hợp lý;
  • Tính bảo mật cao.

Vấn đề sống còn của người kinh doanh là bí mật thông tin và uy tín trên thương trường. Chính vì thế, từ góc nhìn của tổ chức và cá nhân cung cấp hàng hóa/dịch vụ (bên cung cấp), việc giải quyết tranh chấp tại Trọng tài mang nhiều lợi ích cho họ. Thế nên, bên cung cấp thường “gài” các điều kiện và điều khoản về Trọng tài trong các mẫu hợp đồng, quy tắc bán hàng, chính sách chung … của mình.

Do đó, Điều 38 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2010 quy định chỉ khi NTD biết và chấp nhận điều khoản Trọng tài theo mẫu trước khi ký hợp đồng thì mới có giá trị. Hơn thế nữa, Trọng tài có thẩm quyền hay không hoàn toàn phụ thuộc ý chí NTD. Nhà cung cấp chỉ được kiện ra Trọng tài nếu NTD gật đầu. Thậm chí, pháp luật không ép buộc mà cho phép NTD lựa chọn Tòa án và khước từ Trọng tài, dù có điều khoản Trọng tài mẫu trước đó.

Tuy nhiên, NTD phải phản đối thực hiện điều khoản trọng tài mẫu ngay trong đơn tự bảo vệ gửi Trọng tài. Nếu không, NTD có thể mất quyền phản đối trong trường hợp thực hiện theo Điều 9 Quy tắc tố tụng của Trung tâm trọng tài VIAC.

Bên cạnh đó, NTD và nhà cung cấp phải cân nhắc giá trị tranh chấp trong đơn khởi kiện. Không nên đưa giá trị quá cao hoặc không hợp lý, vì phí Trọng tài được tính dựa trên giá trị này. Và dù Trọng tài có trách nhiệm “luôn luôn lắng nghe”, NTD vẫn khó nói lên “tiếng lòng” một cách trơn tru và thuyết phục. Do vậy, NTD nên chủ động tìm đến Luật sư để được hỗ trợ về thủ tục cũng như “thay lời muốn nói” trong các phiên họp.

Trọng tài không chỉ hữu hiệu với bên cung cấp mà còn đem lại lá chắn đầy quyền năng cho NTD. Mà tranh chấp tiêu dùng luôn muôn hình vạn trạng. Do đó, để đảm bảo hiệu quả và an toàn cho mình, NTD nên hỏi ý kiến của luật sư từ các công ty luật uy tín để có những quyết định chính xác trước khi đưa tranh chấp ra giải quyết ở Trọng tài.

Hà Thị Kiều Diễm (Thiên An)